|
|
|
|
|
|
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü. Yüzölçümü 2.724.900 kilometre kare olan Kazakistan,
Avrasya’nın kalbinde yer
almaktadır. Geniş bozkırlara yayılan ülke, dünyada kapsadığı alan bakımından 9.
sıradadır.
Arazi çöl (%40), yarı çöl (%23), bozkır (%20), orman – bozkır (%7) ve
dağlardan(%10)
oluşmaktadır. Alçak Sarıarka Dağları Orta Kazakistan’da yükselir. Altay,
Tarbagatay ve Cungar
dağ sıraları, Tien Şan dağ sıralarının batı kolları gibi ülkenin doğusunda ve
güneydoğusunda yer
alırlar. Kazakistan’ın en yüksek zirvesi, Han Tengri (6,995 m ), uzak
güneydoğudadır.
Sınırlar. Ülke sınırlarının toplam uzunluğu 12.187 km olup, Rusya Federasyonu
ile 6.467 km.
(dünyanın en uzun kara sınırıdır), Özbekistan ile 2.300 km., Çin Halk
Cumhuriyeti ile 1.460 km.,
Kırgızistan ile 980 km., Türkmenistan ile 380 kilometredir. Ayrıca Hazar denizi
ile Azerbaycan ve
İranla doğrudan çıkış noktaları mevcut. 46-87 Doğu ve 40-56 Kuzeybatı enlemi
üzerinde bulunan
ülke Batıdan Doğuya 3.000 km; Güneyden Küzeye 2.000 km.
 İklim. Kazakistan’ın
okyanuslardan uzak kalması ve deniz tesirini iç kısımlara girmesini engelleyen
büyük dağların olması, Kazakistan iklimini sert kıtasal kara iklim
yapmaktadır. Ülke genelinde yaz
ve kış ayları arasında ısı farkı çok büyüktür. Ocak ayında ortalama -35
dereceden -4 dereceye
kadar; Temmuz ayında ise +19 dereceden +35 dereceye kadar farklılık
göstermektedir.
Nehirler ve göller. Kazakistan’da 85022 akarsu bulunmaktadır, 8,000 tanesinin
uzunluğu on
kilometreyi geçmektedir. Bunların büyük bir bölümü, Hazar Denizi (sahası 374 bin
kilometrekare,
dünyanın en büyük tuz gölüdür/kıyı şeridinin 2,430 kilometresi
Kazakistan’dadır), Aral Denizi (sahası
46,64 bin kilometrekare) ve Balkaş Gölü (sahası 18,2 bin kilometrekaredir)
su toplama havzalarında
yer almaktadır. Ayrıca Kazakistan 48.000 civarında büyük ve küçük göllere
sahiptir. Ülkeyi boydan
boya geçen başlıca akarsular Ertis (Kazakistan toprakları dahilinde uzunluğu
1700 km.), Esil
(1400 km.), Sırderya (1400 km.) ve Ural /Jayık/ - 1082 kilometredir.
Kazakistan’daki en büyük
göller doğu ve güneydoğudadır;
Bitki Örtüsü ve Fauna. Kazakistan’da yaklaşık 6,500 çeşit bitki yetişir.
Kazakistan’a özgü 158 cins
memeli, 485 cins kuş ve 150 cins balık türü vardır. Birçok değişik türde
besi hayvanı cinsi, av kuşu
cinsleri ve nadir hayvanlar vardır. 70’ten fazla bitki ve 129’dan fazla hayvan
türü ve alt türleri “Kazakistan’ın Kırmızı Kitabı’nda” koruma altındaki türler
olarak kayıtlıdır. Onlar dokuz doğal koruma
alanında korunmaktadırlar; Aksu, Jabagılı, Almatı, Alakol, Korgaljın, Batı
Kazakistan, Barsakelmes,
Ustyurt, Nauruzum ve Markakol.
|
|
|
|
|
 Devlet
BÜYÜKLERİ
Nursultan
Nazarbayev
|
|
|
Nüfus |
16.009.597 |
|
Yüzölçümü |
2.724.900 km² |
|
Başkent |
Astana |
|
K. B. Düşen
Milli Gelir |
$2470 |
|
Büyüme Oranı |
% 9 |
|
Başlıca Şehirler:
Astana, Almatı,
Baykonur, Çimkent,
Karaganda, KostanaiUralsk, Kızılorda, Semey, Taraz, Turkestan |
|
Telefon Kodu |
+7-6xx, +7-7xx |
|
|
|
|
| |
| |
|
|
Nüfus. Kazakistan’ın 15.301.400 kişilik nüfusunun yaklaşık 9 Milyonluk(%57,4)
kısmı şehir, yaklaşık
6,5 Milyonluk(%42,7) kısmı ise kırsal kesim nüfusudur. Nüfus yoğunluğu da 1
kilometrekarede
5,6 insandır. Cumhuriyette 120’den fazla etnik grup üyesi yaşamaktadır, 9
Milyondan fazla
Kazak (%58,9), yaklaşık 4 Milyon Rus (25,9), yaklaşık 450.000 Ukraynalı, 433.000
Özbek ve
aşağı yukarı 250.000’er Uygur, Tatar, Alman ve diğer milletler.İdari-bölgesel sistem. 1 Ocak 2006 itibariyle 10,194 birimden oluşur, 14
bölge ve 2 milli önem
taşıyan şehir (Almatı ve Astana) , 160 ilçe, 39 bölgesel şehir,45 alt-bölgesel
şehir, 167 yerleşim ve
7,262 aul (köy) vardır.
Doğal Kaynaklar. Periyodik tablodaki 105 elementten 99 tanesi Kazakistan’da
keşfedildi. 60 tanesi halen işletilen 70 elementin rezervi bulundu. 1,225 mineral tipte 493
rezerv vardır. Özellikle
ülkenin batısında 250 den fazla petrol ve gaz sahası bulunmuştur. Bunların en
büyükleri Tengiz
(1 Milyar tondan fazla ulaşılabilir petrol kaynağı) , Karaçaganak petrol ve gaz
sahası(1,3 trilyon
metreküp gaz kaynağı) ve 7 Milyar ton petrol kaynağıyla dünyanın en büyük
sahalarından biri olan Kaşagan, sahalarıdır. Kazakistan bilinen dünya
rezervlerinden; çinko, tungsten ve baryum
rezervlerinde dünyada birinci, gümüş, kurşun ve kromit rezervlerinde ikinci,
bakır ve florit
rezervlerinde üçüncü, molibden rezervinde dördüncü ve altın rezervinde
altıncıdır.
Ana maden rezervleri; petrol (5,4 Milyar ton), doğal gaz (3 trilyon metre küp),
kömür (31,3 Milyar ton), çinko (237,3 bin ton), bakır (444,8 bin ton), krom
(dünya rezervinin %30‘u), manganez (dünya rezervinin %25‘i), kalay (3,6 bin
ton), altın (16,9 bin ton), gümüş (396,4 bin ton), fosforit (2005 yılında 83,4
bin ton fosfor üretilmiştir), uranyum (4,3 Milyon tondan fazla) ve demir
(bilinen dünya rezervlerinin %10’u).
Resmi dil. Kazak dili (Türk dilleri ailesine mensup). Ayrıca, devlet ve yerel
organlarında Rusça’nın da kullanılabileceğini kabul edilmiştir. Kazakistan
vatandaşları kendi dillerinin öğrenme ve gelişmesi için hakları saklı
bulunmaktadır.
Din. Kazakistan çok inançlı bir devlettir. Ana dinler İslam
(%60) ve Hıristiyanlıktır (%30). Kazakistan’da %85’i kayıtlı, 3500’den fazla
dini organizasyon faaliyet göstermektedir. 2302 tapınaktan 1587 tanesi cami, 228
tanesi Ortodoks kilisesi, 69 tanesi Katolik kilisesi, 40 tanesi Protestan
kilisesi, 10 tanesi sinagog ve 7 tanesi de diğer dini mekânlardır.
Bağımsızlıktan sonraki geçen yıllarda dini organizasyonların sayısı yaklaşık 5
kat artmış ve 30 yeni din ve mezhep görülmüştür.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Rehber
Hakkında
